|
Sa Ruhang Maggi ag Osang Itlog (Asi)
Benedict F. Orozo
Nagtukturuokey kag manok sa likor it puno it
talisay. Nakahigot apunang kwadan. Naghuhusotey kag silak sa yubot nak
ringring nak pawor. Hagupaas it hangin ay maranggay. Mga huni it yanggam
ay nagsosonatay nak agay kuno. Nahuhugmaney kag suya nak tonsoy.
Bigla ngasing it balikwa liong si Danoy.
Pumanir kang Nang Beda ag mag-usisar.
"Nay, asing pay banlakey ng tonsoy?", ya-o
ni Danoy.
Nakibot ngasing si Nang Beda sa gulping
pag-ayaba ni Danoy.
"Ha! A, eh, buko ra, Lolong! Kita'y imo ing
kikibot!" sabat ni Nang Beda. Isutaney matikrag tong osang tonsoy.
"Hmm, si Nanay talaga! Makibutoney.." Sabay
kupkop sa palanggang Nanay. Tuyar si Danoy. Mabuot ag maguyang sa an-om
nak magmanghor. Aga pa yang ay nagpapatigayoney sa bayay. Nagbubulig sa
pobreng ginikanan nak oya pa narurugay ay ingbilin it tatay.
"Oh, asing uya kamo nabeli? Kaligosey...
mahuhuli kamo sa skul!" kugwang ni Danoy sa mga manghor. Kuyang-kuyang
man sa kapisok ay rali-rale it mukyat ag magtiku-tiko it parehar it
sarili.
Sa guyang nak 20 anyos, matininguhaoney si
Danoy. Namukyat sa sobrang kakulian it pangabuhi pero nagrako nak mabuot
ag mabinuligon.
"Oh, maley mahaybo mga anak!" abebar ni Nang
Beda.
"Ay, pay maado ray ling ato pamahaw, ah!"
siting ni Amboy, kag puto.
"Salida ray liong paig ag piniritong tonsoy!"
rugang pa it kag usa.
"HalHalHa! mahalin pa! " Ayab-ab ni Danoy
aber sa suyok-suyok ay mahapros ka isipong puat tuyar yangey kag suya
adlaw-adlaw. Nag-inut-inot yangey sida it palipor sa tyakor.
Nagpapainu-ino kung asing tuyar. Nagyuyupar kag utak ni Danoy.
Nagsumpaler...
Bata-bata pa it kato si Danoy kag maglibawo
kag ida tatay. Oya pupamohon. It yang nawagit.
"Hu!Hu!Ha!" panambitan it ida Nanay habang
ing rurudan kag muslag nak si Amboy.
Rugay-rugay ra gihapon it tibaw ni Nang Beda.
Napayangan yang it usang adlaw, ag napanambitan ray. Nayagahan kaling
tanan ni Danoy. It yangey na liwas it bayay sida ag magyuyagadaw sa
kilir it baktason. Oya sida nakakamalay ay hapon ray yaki.
Masugbo ray kag adlaw. Sa rampog ay
nagpapakitlooy nak tabunan. Ka huni it syagunting ay marurungog aber
riin. Nagtikangey si Danoy paule. Bitbit ka nabitas nak tsinelas sa
kayuyumaon.
"Nay, hariin ka?" ayaba nida pagsampot sa
bayay.
"Danoy, rahali ako!" sabat ni Nang Beda.
Naabutan ni Danoy nak nagpaparehar it
paninghapon kag ida Nanay. Oya nakapaning-ugto sida sa sobrang
pagpainu-ino. Kanunot kag ida mga manghor nak osa sa atubangan it papag
nak kaunan.
"Maley, hayboey reli," ikag ni Nang Beda.
Pay mayaswa kag puso ni Danoy pagkarungog sa
abebar it kag ida Nanay. Napangisli nopay hanrang ig lipor ka kagutom
nak nagsisikmat.
Ugaling sa ida pagsuypok, ragli nak napaya
kag ngisli sa oda pagkamasir nida sa inra itunlong suya. Nag-aaso-aso pa
kag sabaw it maggi nak yinamuran it itlog. Pay mabika ka rughan ni Danoy
sa natiiran.
"Hmm, pagkau-agnom!" seling ni Amboy.
Masamot ling hungit ag higop.
"Oh, rahan-rahan!" seling ni Nang Beda.
Oya pa ngani natatlong hungit si Danoy ay
upotey kag mayukong. Reli oyaey napigahe ka pagyapasak it yuha sa
nayusrok. Nagtinrog sida. Pay ingga it naghoot sa ida katunlan. Pumagto
mayungot sa gaha.
"Asing tuyar? Oyaey baga kali katapusan!
Ako'y inasawaaney. Diyos ko!" nguyob ni Danoy.
Sa liwas ay nagsisiga ka buyan. Naghahator
it hadag sa kalag nak naruruyman. Nagyaya-o kag kukok pag napyakupak kag
syagunting.
"Danoy!" pakitlooy nak ayaba ni Nang Beda.
Nagsauli si Danoy! Nagtiir sa palanggang
Nanay nak nopay matibaw. Tumikrag ray kag yuha ni Danoy.
Sa rugo ay ingtataban it iro kag ruhang
susudlan it "maggi" ag kag bayadan it osang itlog. |
