Through the sponsorship
of some RDL-CLEAR members, the Institute of Business and Accountancy
of the Romblon State College in Odiongan, Romblon ran a poetry contest
among its students in the three languages of Romblon. Held last November
2003, the project is again part of the continuing efforts of the organization
and its partner institutions to foster love for the local languages
among the youth.
Here are the winners:
FIRST PRIZE
NAY, BASI?
(alay para sa mga gwapa)
Reynald Andres - BSA 2
Kada mag-uli ako
sa balay
Akon gina-pamangkot si nanay,
"Nay, gwapa man ko?"
Gadungok lang tana anang ulo,
"Ne, hakid ron, atong sura pinangat"
Imaw tato anang sabat.
Basi?
Habang kami nagakaon
Si nanay akon ruman pamangkuton,
"Nay, gwapa man ko?"
Si nanay nadunlan tana!
"Ne, ang atong kinan-an himusa"
Hambal ruman ta-nana.
Basi?
Sa iskul pag naga-eleksyon
Pagkalaom nakon
Ako andang pili-on
Nga muse sa among section,
Owa tana't naga nominate sa akon.
Basi?
Si Kapitan pag
nagapili it rayna
Ako gid ang una nga ga-presinta
Pero ang gina-pili nana hay iba
Dahil owa kuno it bagay sa akon nga korona.
Hambal nakon igwa sa balay.
Sabat ni lola, "Ay Ne, inanay!"
Basi?
Basi mana sanda?
Laom nanda bukon ko gwapa
May kaitsura man ko nga artista
Pirmi ginahambal sa akon ni lola,
Kaya gani nagtindi gid akong talinga
Imaw kuno hay si Zorayda
Pero bukon nakon to kilala!
SECOND PRIZE
PUBRI
Dennis Moises, BSBA 2
Suksok nana adlaw-adlaw
hay perti ka luma
Ginasura imaw it mga nakakita
Ginakadlawan imaw hanggang sa mapahuya
Hanggang sa maghibi kag magturo ang luha.
Pirmi maw sa dalan
gapangayo it tabang
Nagapakitlu-oy sa tanan nga imaw hay buligan
Manggaranon man o pubri ana ginarapitan
Para lang mabakal ang anang kinahanglan.
Sa kadya nga tinu-ig laban nga tawo hay kuripot
Sa pagbulig sa pubri, owa sanda it labot
Dahil para sa anda mga pubri hay karaugot
Nga dapat ikahuya dahil sanda hay sarot.
San-o pa bala
naton sanda maintindihan?
San-o pa nga adlaw aton sanda kaluy-an?
San-o pa nga tu-ig aton sanda buligan?
Kung san-o nga patay ron sanda, aton ginalimusan.
Kaya mga amigo
kag amiga aton pakaisipon
Pubri hay buligan kag aton nga amiguhon
Para pag-abot it oras, indi kita pag basulon
Dahil ang pagbulig sa anda hay naubra ron naton.
THIRD PRIZE
KAG KABUHI IT TAWO
Ma. Melissa Falcutila, BSA 3
Kag kabuhi it
tawo ay puno it katingayahan
Kada kali'y ingtyatyampar sa kung hariin man
Ato usa-usahon para maintindihan
Nak talagang kag kabuhi it tawo, buko permanintihan.
Kag kabuhi it
tawo ay pay usang sapa
Sapang kayado kag inghalinan
Indi maayaman kung hariin kag katapusan
Sin-o man ay indi mahulaan.
Pay bila-bila
ra kuno kag kabuhi it tawo
Pirmi-pirming hanap ay buyak nak kabangyo
Pag kabangyuhan maubos it husto
Kag sarili nida'y ida nayayango.
Kag kabuhi kuno ra ay pay bulador
Nak nagyuyuparyupar ag nagpapayagor
Pero pag hangin nagtungon sa paghuyop
Kaling bulador sa raga'y nagtitibusok.
Tanang maganda
rili sa kalibutan
Ato ayam tanan nak di katapusan
Kada kag buyak pag hapo'y nagkukupos
Kada kag bituon sa gab-I yang nasusunson.
Kitang mga tawo'y
magpasalamat sa Ginoo
Dahil kabuhi nato ay ida ing-tao
Kali sa ato ay pahuyam yang
Maadong humanon kali ay alagaan.
HONORABLE
MENTION (In Random Order)
BALIK TAN-AW SA NAKALIGAD
Kathy Peije Mingoa, BSBA 1
Permanente nga
trabaho, mataas na suweldo
Bayay nga bungalow, mga gamit nga moderno
Kotse, alahas, kag mga baro nga bag-o
Tanan nabakay kay propesyunal na ako.
Indi ko mapatihan
nga ini tanan naangkon
Daw damgo lang gani kung akon isipon
Nagabalik sa huna-huna ang naagihan nakon
Nga kabuhi nang una sa kahirapon.
Pagkatapos ning
sekondarya nagdesisyon si Tatay
Nga ako hay indi mag-eskwela sa kolehiyo anay
Kay waya sinda pangpa-eskwela hambay ni nanay
Gani ako nagdesisyon nga maghalin sa bayay.
Sa Manila gin-usoy
ko akon kapalaran
Gintiis ang kabudlay kag kagutom sa dayan
Sa pag-pangita ning trabaho nga maaplayan
Sa mga pabrika nga nagakinahangyan ning tawuhan.
Nakabatyag ning
kalipay nang ako hay mabaton
Sa isa nga pabrika nga gin-aplayan nakon
Nagpakahugod sa trabaho para makatipon
Ning akon gamiton para sa edukasyon.
Gin patuloy ko
ang pag-eskwela sa kolehiyo
Kung gab-i naga-eskwela kung adlaw nagatrabaho
Gintiis ang kapilaw aber kuyang ang katuyog ko
Atentibo gihapon sa pagpamati sa maestro.
Nagasunog ning
kilay sa pag-estudyo
Sa trabaho man basta oras hay bakante
Gusto ipakita aber ako pobre
Igwa da ako handom bilang estudayante.
Gina-ekonomiya
ang kuwarta sa mga kinahangyan
Pambayad sa bayay kag eskwelahan
Luho sa lawas kag jamming sa mga barkada gina-iwasan
Kay kung imo atuhon puro gastos ang pakadtu-an.
Gani kamo ayaw
gid kalimuti nga
Taw-an importansya ang pag-eskuwela
Kay ini lang ang makatao ning maginhawa
Nga pangabuhi kung kamo tapos na.
Anong kahirapon
nga indo maagihan
Ipasa-Diyos, padayuna ang indo paglaban
Kay tanan nga hirap nga imo maagihan
Igwa ning kakambal nga kauswagan.
PAG-ESKWELA'T MAADO
Juvy Fallesgon, BSBA 3
Kita'y nag-eeskwela
agor makatuon
Nag-aaray et maado aga ag hapon
Maski uya bayon tiis yang gihapon
Agor maisulong, kabuhing kahirapon.
Siling ni nanay
ag ni tatay eskwela't maado
Indi magbulakbol, magseryoso
Uya kami gusto nak maranasan ninro
Kag hirap et kabuhi nak narayanan namo.
Sinray nagtratrabaho
sa init et adlaw
Maski kag pamahaw balinghoy nak inihaw
Suya sa paning-ugto ginisang balitsaw
Inra paninghapon batag, sa radok ingsasawsaw.
Kitang mga anak
baydohan nato't kasadyahan
Kag ato mga maguyang sa inra inghuhuman
Abir abang hirap diretso gihapon
Para makatapos ag maabot kag ambisyon.
Pag-abot et graduation
indi sinra makapati
Nak kag inra anak ay summa cum laude
Kahirapon, kapilayon, nawagit pati
Tong ako'y makita ninrang sa entablado'y nakapirmi.
Rakong pasalamat
nato sa Ginoo
Sa Ida pagtao et kusog ag ayo
Kataasong ambisyon naabot nako
Dahil sa pagpati sa Ida mga pangako.
HANROM KA NAKO
Cristine Fallarcuna, BSBA 3
Buhay gani nako
ay banghirap yang nak gador
Maguyang ya nakatapos, naging trabahador
Gisi pa ka yamit kung ako ay napaiskul
Ya ako pakialam, magguya man lik angkul.
Ingparako ako
nak hadlok sa mga maguyang
Ya akog papanaw adong indi ig wadangan
Pirmi nak gador sa bayay ag ya gi liliwas
Miski magrayan si Kulas nak mapangmadabas.
Makatapos it pag
iskwela ka ako gusto
Hanrom ra it maguyang nak maging klaro
Adong mabuligan sinra, pagtayo'y negosyo
Usang parayan adong buhay ay mabag-o.
Management ka
ing-major hali sa kolehiyo
Pag iskwela't maado ay priming nasa uyo
Paka-study pa miski inggat grade nak singko
Accounting subject nak indi masau-sauyo.
Char kina ka ako
buhay kung ayam yang nimo
Pero matitingaya ka sa biglang pagbag-o
Kung kato ay kahipos asing pay naggulo
Ilam baga sa imo, asing pay si Kupido.
Pagbati sa aga
ikaw ka ak ing iisip
Sa ingga't tinrahan ikaw nako'y ingsisil-ip
Miski ya napamahaw ako'y indig hangit
Asarun man ako't kabordmeyt nak bang kulit.
Usang adlaw nakita
ka nako sa lamesa
Nagpayungot sa imo nak nagkakanta-kanta
Sarili'y ya napigil dahil sa pagnanasa
Hinuytan ka miski hagto nak bantay si Lola.
Si Lola ay nahangit
ag ako ay kinunit
Pakahagar it tawar adong indi ig sungit
Sa ako isip ako'y napapakapaguya
Para "pancit canton" yang ako'y namumura.
Notes by one of the judges:
I was looking for a poem which has a semblance of Jose Garcia Villa's
definition that a poem should be able "to hide, what it seeks
like a bride." A poem which moves and engages my sympathies and
its rhythm won't sound like metronome; a poem that employs figures
of speech that lessen the burden of understanding such abstract subjects
as life, love, poverty, apathy, joy, hatred, etc. It must have a style
of its own - something like "breaking out of the norm" ...something
of a riddle (papitlo) or "patalinhaga" in a play of words,
if you will.
"Nay, basi" is a very clever poem. The author just
doesn't enumerate - he specifies in unhan words! (although he should
be consistent by spelling "section" as "seksyon";
"nominate" as "nomineyt (?)) " Local color"
seems very appropriate here with a dialogue that ticks in its simplicity.
Whether the author is gay or not, doesn't matter...the humor captures
a mood of self doubt...it's a beautiful poem.
"Pubri" takes second because in my view the third
stanza becomes a compelling statement through a set of questions veiled
- perhaps - on the issue of poverty in Romblon. Thus, it becomes relevant
to the present social and economic conditions in any town in the province.
The first line is succinct: "suksok nana adlaw-adlaw hay perti
ka luma." . Somehow the opening line packs more power than "hanrom's"
"buhay gani nako ay banghirap yang nak gador" or "pag-eskwela't
's" "kita'y nag-eeskwela agor makatuon" and "balik
tan-aw's" "permanente ng trabaho, mataas na suweldo."
The poem moves!
"Kag kabuhi it tawo" attempts to define life (abstract
word) by taking on a poet's arsenal of words: figures of speech. (river/brook...butterfly.....kite.)
Because of that - something that's missing in the honorable mentions,
the author gets my third nod.
The honorable mentions remind me of the Asi poems published in souvenir
programs. There's an "excess baggage" of Longfellow. They
do have a great potential.
