DAIGON
By Ismael Fabicon

The daigon was a popular christmas carol routine done by the hermanas de maria, in Banton Island. It was done usually after midnight - from house to house! The carolers were elderly and their songs in Asi and Hiligaynon were long and tedious. In the early 70's, I started sending my Christmas greetings to my Asi friends and relatives in Asi prose and essay…and for some reason I stopped, until I got this new opportunity to share this unique greeting. So here is my first reminisce of the daigon in Banton…sorry no translation at this time.


+++++

Pasko Sa Banto-on Circa 1950:

"O tagbalay nga dungganon
kong sarang kami pasaka-on
kong indi kami pasaka-on
reli yang kami sa silong…"
- Hermanas de Maria

Roto sa Tampos ka ida bayay
Masapnot ka rayan, bagyas nadadamaan.
Mahapo ka tukaron: sada'y masipot, bikyang malip-ot,
Ipot ay kidapot!
Patukar guihapon kaling atonanon:
Sinra ay makanta, guikan sa taguipuso-on.
Iwag ay lampara, hudot ni Nang Moring.
Asus! Narapa! Umaringking!
Bakya ay lampitaw, maskada'y nawagtik
kanrilang bibtbit ay pumilipit!
Kali ray nak si nang Pepit,
Nasipa sa igot, rumugo kag pigsa
Narigwa ka mam-on, tumama sa pus-on.
Si Nang Balbe'y nasukyat, yuhaan ka nayusrok,
Indi makakita, napake'y natusok!

Rahagtoy sinra sa osang bayay
roto sa Tampos.

Tinaas ka inra sayway, dahil nak nag-uusos.
Ingkor sinra sa sanrig -pay buko mayamig.
katong iba'y yumpagui sa ban-og;
baktin sa rayag tikya-og
ngoy-ngoy pati ka mga kabog.
Ka hermanas de maria, ay nagkakanta
ka inra nabitas nopay baga patraka,
hanggang alas tres sa aga-aga.
Ka bulik ay tukto-rook,
humparos ka suyok-suyok.

Kag tawo it bayay, nagpahimuta anay
Tumawog sa haligi, damo't rahan-rahan
hinaphap ka papag, tiki'y rumayagan.
Sa kidamot nida, osang centimo ka raya,
pumilhig ag guing rawat katong rakong kuarta.

Bumilog ka mga mata, oras nak makita
umukaw kag mga hermanas de maria:
"Maadong Santos Paskua!"

Nagmihi kag mga kambing,
Omogmang kag baka,
Ngaw-ngaw kag oning,
Yumos tanan et kasadya!

+++

note: the names mentioned are fictitious but the events were real.