NAKA-ABRENG SUYAT SA AKON PINALANGGA (Asi)
*Jaynes Fameronag Flores

Hinigugmang Coring,

Guing ragsa man ako it maga-bagontor nak bayor reli sa Amerika, mayado ma't antar kaling pobre sa guing puslotan nak banwa, yamusang man ka ak kayangkag reli sa rughan, ingi guihapon mawagit ka pagrumrom sa kung pilang bangkat nak dapat hanrumon raha sa banwa't Bantoon.

Bawa umabot ka oras nak tuyar't kali ako ay napapayupap-it yangiy sa usang habig, indi nak mailagan ka ruyot it sanggot it rugong Bantoanon.

Budoboy ka mga rumrumon nak nupay katitibaw ag kahihidom kung imo ipa-inu-inohon.

Malimtan pa baga nako ka baktasang nakahigra sa mga batong yagting nak kag kitay pintuti pa kag waya pa it saw-it ay ato guing kikiskis sa usat usa pay baga binata ag rayaga nak nagsasayo sa haruang matam-is.

Si-o ka makakalimot sa antigong pader nak boga ag pangbatong yumunhor sa bailong kidamot et mahugor nak kalolo-lolohan. Buko baga'y paborito kato nimong "base" pag kita ay nagtatagu-taguan sa irayum it kabilugan it buyan. Pirme ka ganing napapabantay raya it imo karugay magrayagan ag kadaok magpalipor laloey pag si Utling it bantay nak pay bukaw it nayosrok.

Pumakatugasiy gani kag pader nak kato raya it kag imo uya bubugtong yuha.
Buko yang kina. Buko bagang sa kayaparan it nang plasa ay roto kita gui-sisikyuan ag bihag-bihagan. Pagkasadaya kita it kato nak sa kalibang sa pag-idamo ay uya tuloy nako namalaye kag pagpayungot ni Tatay bitbit ka udo hastang ilapo sa ako kada pirme rabunong pamuya ka ako igot sa kahapros. Bayahak ako it kato it tibaw hudut-hudot ka igot nak pay rumamoy sa kahapros.

Tanra pa baga nimo nak pagsubat it adlaw ay rayagan nak raan kita sa karsada. Kita it hari ag reyna sa "biko" ugaling ay sa kahilak nako sa imo ay napirde ako nimo. Pasalamat ka nahilak pa ako sa imo pero sa kaklaruhan ay sa unay nimo ako mapipirde. Inding gador akog tugot. Buko nak ako'y maismot kundi dahil sa kayaki ay indi magpaperdi sa kabadi. Karako katong kawar-an sa amo. Nagpaperdi yang ako buhat nak it kag mga panahong kato ay nagraraginot ka pagyagong it ak boses ag nakaramdamey ra it pagtigidig it ak rughan.

Pero sa karamoon it ato istambayan magtuna kag kita'y mga puset pa hastang magrayaga ka ag ako'y magbinata, indi mawagtik sa ako isip ag taguipusoon kag kampanaryo roto sa Onti riin mang hunasan ako iragsa it bayor. Asing ak malilimtan kato samantalang bodoboy ka ato guing sayuhan roto. Tanra pa baga nimo nak roto nako gui abrehe ka unor it ak taguipusoon. Nagraginot ako it buhe it ako tuytuyanon kada ikaw ay napamuyat yang sa ako uda. Ka ak pakiramdam tuloy it kato ay de ungit ako o kung buko man ay inggwa't igot it kuyon. Raog pa nimo it kato ka estatwa ni Rizal sa plasa. Uya yang ka kasaduran nak raya-raya nako ka kayawhak. Sa ako pag-inu-ino ay namalay yangey ako'y lumagboney ka pauli sa inro bayay. Nabunyagan tuloy it ak yuha kag kampanaryong naging budon nak saksi sa ako pag-abre it paghigugma sa imo.

Isupa raw nako ay indi iy kag balik roto tuna it kato. Usang aga pagtoktorook it kag tandang na Tang Iloy ay yumukso nak raan ako sa katre ag pumakarayagan pa Onti- sa kampanaryong a king liliwasan it ako bog-os nak pagpalangga sa imo. Kag adlaw nak kato ay ak guing bibisayahi ka ida pader nak bato. Pagsambit nako it, "Pagkapalangga nako si Coring" ay bigla ra kang nagyanhab halin sa ak likor ag roto ay guing sabat ra nimo akong raan. Uya ak napigong tuloy ka ak kontrol kada ak naharuan ka imo mapuya ag malinghor pang bibig saksi ka ap-at nak kanto it kag budon nak kampanaryo.
Ak guing paparumrom kali sa imo buko yang nak roto kita gui pabuhi it paghigugma kundi sa kasagraduhan it kag kampanaryo. Buko bagang saksi sida ra it katugas ag kaisog it ato kalolo-lolohan. Saksi ka matigson nak kampanaryo sa bawat pagtapyak, paghuyog ag pagbunggo it bato nakatagana sa mga pay kung sisiong maayam it 'SALAMAI KUM' ag pati kag mga Moro.
Kampanaryo ka perming rahina, hipos yang raha sa Onti pero'y ayam-ayam tanan kaibhananey ka ato mga guing pagsayuhan sa ida guibahan, sa bawat yuhang kumapyos sa ak nayosrok, sa pagtalimbong it katawohan sa kabanwahan pag Mahay nak Adlaw ag iba pang nagselebrar. Buko bagang halos mabungoyey sida sa amigong bagtingan o kung buko man ay inasawaaney sa paghuni it ruli-ruli sa palibot.

Ak masisiling tuloy nak sobra pa sa parte it istorya it mga Bantoanon. Pagkarako ka naging parte it kampanaryo sa kabuhi nato Coring ag kinang ato mga hinidum-an ag maging sa bawat Bantoanon. Kada kunsarang ay kabay pang indi mahukyas sa isip it ato mga kasimanwa nak indi mapasapalahan ka ida kainosentihan magligar man ka pilang tuig.
Paunong asing indi anay nato saulion ka istprya kakabit sa pusor kag kampanaryo. Yum-oy ka ak kahilak nak sida ay uya gui papansinay aber baga usang segundo man yamang. Kung kina ay nakakabisaya yang mahangar kina sa langit ag umukaw sa kalisor.

Nakakabayakang gador, pauno kung insulip o sa pagligar it pilang tuig ay mag-uplingay yangiy kina hastang maiyubong sa raga it uya rayan-rayan sa simbahan.

Ak guing huhuyat nak ako'y makapanha uli. Adyang kayungotey nak masapliran ako it suwerte ag makatungtong ka ak maputlaey nak siki sa batoong isla. Usa yang ka ak pangamuyo, kabay pang bag-o ako magtaliwan ay mamuyatan pa nako kag kubos nak kampanaryo- nag-uusang ato saksi it paghigugmaan ag ka pagsalida it kasaysayan it maisot nak isla it Bantoon.
Kabay pa!

                                                          Yum-oy sa kabuyong,
                                                          Anes

*Jaynes Fameronag Flores is the Chief Editor of The Harrow, the official student publication of RSC Odiongan. He is the elected President of AIO. This essay he made on-the-spot during the first writers' workshop on three Romblomanon Languages.